Bu Sene Görülmeyeni Görebiliriz Uzmanlardan Türkiye’ye Sıcak Hava Uyarısı

Dünya genelinde sanayi faaliyetleri ve karbon salınımı nedeniyle tırmanan küresel ısınma, Türkiye’nin de içinde bulunduğu Akdeniz kuşağını her geçen gün daha kurak ve daha tehlikeli bir iklim yapısına sürüklüyor. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (iklimBU) Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz ile Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Başkanı ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Kavgacı, önümüzdeki kritik yaz dönemi boyunca yaşanabilecek olası afetlere karşı ortak bir deklarasyon yayımladı.

Bilim insanları, sıcaklık artışlarının sadece tarımı ve su kaynaklarını kurutmakla kalmayacağını; doğrudan insan yaşamını ve orman zenginliğimizi de tehdit eden devasa bir krize dönüştüğünü tescilledi.

Temmuz Sonu İtibarıyla Hiç Görülmemiş Sıcaklıkları Göreceğiz

Halk arasında büyük bir merakla araştırılan hava durumu tahminlerine dair en çarpıcı ve korkutucu analiz Prof. Dr. Levent Kurnaz’dan geldi. Bu sene özellikle temmuz ayı sonundan itibaren atmosferik dengelerin tamamen değişeceğini belirten Prof. Dr. Kurnaz, daha önce Türkiye haritasında hiç müşahede edilmemiş ekstrem sıcaklık dalgalarının yaşanacağını aktardı.

Tehlikenin boyutunu anlatan Kurnaz şu sarsıcı ifadeleri kullandı

“Bu yaz rekor yüksek sıcaklıkları sadece bir iki gün değil, belki de kesintisiz bir hafta boyunca her gün üst üste yaşıyor olabiliriz. İnsan sağlığı açısından esas ölümcül ve tehlikeli olan şey tek başına yüksek sıcaklık değil, sıcaklıkla birleşen aşırı nemdir. Hem sıcaklık hem de nem oranı aynı anda tavan yaptığı zamanlarda, özellikle yaşlı vatandaşlarımız ve kronik hastalığı olanlar için süreç maalesef ölümcül sonuçlara yol açabilir. Dünyanın en gelişmiş ülkelerinden ve sağlık sistemlerinden bir tanesine sahip olan Fransa’nın başkenti Paris’te 2003 yılında yaşanan aşırı sıcak dalgasında, sadece iki haftalık zaman diliminde tam 17 bin insan hayatını kaybetti. Benzer bir toplumsal felaket senaryosu her zaman bizim ülkemizde de yaşanabilir, bu duruma karşı şimdiden sağlık bakanlığı düzeyinde hazırlıklı olmalıyız.”

Yağış rejiminde de çok ciddi bir kayma ve bozulma yaşandığına dikkat çeken Kurnaz, toprağı yavaş yavaş ıslatan eski sakin bereketli yağmurların artık tamamen azalacağını söyledi. Bunun yerine bardaktan boşanırcasına yağan, dakikalar içinde şehirleri sel basan ve 5 dakika sonra hiçbir şey olmamış gibi yeniden kavurucu sıcak havaya dönen tropikal karakterli dengesiz yağmurların görüleceğini ifade eden usta profesör, bu ani sel baskınlarının orman yangınlarını önlemekte zerre kadar fayda sağlamadığını tescilledi.

Bizim Bir Şey Olmaz Ağabeyciliğimiz Ormanları Yakıyor

Orman yangınlarının arkasındaki en büyük gizli düşmanın doğa değil, doğrudan insan dikkatsizliği olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Levent Kurnaz, yangınlarla mücadelede toplumsal bir zihniyet devrimine ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Kurnaz, afet bilincine yönelik şu önemli tavsiyelerde bulundu

“Bir orman yangını çok ekstrem durumlar hariç neredeyse her zaman insan sebebiyle, bir dikkatsizlik sonucu çıkar. Toplum olarak bizim ruhumuza işleyen ‘bir şey olmaz ağabeyciliğimiz’ maalesef yeşil vatanımızın küle dönmesindeki en önemli ve en büyük etkendir. Ormanlar yok olduğu zaman hayat biter, su biter, yağmur yağmaz. O nedenle orman alanlarımızı gözümüz gibi korumakla mükellefiz. Halkımızın bu yangınlara karşı nasıl davranılması gerektiği, ilk müdahalenin nasıl yapılacağı konusunda acilen bilinçlenmesi ve eğitilmesi gerekiyor. Resmi devlet ekipleri ya da itfaiye araçları helikopterle yetişene kadar, bölgedeki yerel halkın da ellerinden gelen ilk yardımı yapabilmesi hayati önem taşır. Özellikle büyük orman yangın riski taşıyan Akdeniz ve Ege bölgelerindeki vatandaşlarımızı çok iyi eğitmeliyiz. Tıpkı deprem bölgesinde kurulan afet gönüllüleri gibi, yangınlar için de sivil afet gönüllülerini bir araya getirip profesyonel müdahale edebilecek seviyeye ulaştırmalıyız.”

Yangın Rejimi Tamamen Değişti 2025 Yılında 5 Bini Aştık

Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ali Kavgacı ise orman ekosistemlerinin milyonlarca yıldır yanmayı bildiğini ve doğal bir yangın döngüsüne sahip olduğunu, ancak insanın doğaya kontrolsüz müdahalesiyle bu dengenin tamamen bozulduğunu kaydetti. Artık Türkiye’nin “değişmiş ve vahşileşmiş bir yangın rejimi” içerisinde olduğunun altını çizen Prof. Dr. Kavgacı, tehlikeli istatistikleri şu sözlerle paylaştı

“İnsan faktörü nedeniyle geçmiş yıllara oranla artık orman yangınlarını çok daha yoğun konuşuyor ve çok daha büyük alanların yok olduğunu çıplak gözle görüyoruz. Geçmiş yıllarda örneğin İzmir ve çevresi için yangın tehlikesini sadece temmuzun sonunda veya ağustosun başında konuşurken, günümüz dünyasında artık haziran ayından kasım ayına kadar uzanan devasa bir periyotta büyük yangın riskleriyle boğuşuyoruz. Eskiden 100 veya 200 hektarlık alanlar yandığında buna ‘büyük yangın’ der ve günlerce yas tutardık; artık bin hektarın üzerindeki devasa mega yangınları çok olağan, sıradan bir habermiş gibi konuşmaya başlamamız tehlikenin boyutunu gösteriyor. Türkiye’de sadece geride bıraktığımız 2025 yılında resmi kayıtlara geçen orman yangınları sayısı maalesef 5 bini aşmış durumda. Bu korkunç bilançoyu düşürmek için bu yaz her zamankinden çok daha fazla teyakkuzda olmak zorundayız.”