Nöbetçi Eczaneler
Washington yönetiminden küresel ticaret dengelerini altüst edecek hamle geldi. “Zorla çalıştırmayla mücadele” gerekçesini öne süren Beyaz Saray, Yüksek Mahkeme engelini baypas ederek aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 60 ülkeye yönelik yeni gümrük tarifelerini yürürlüğe koydu. Türkiye’den giden ürünlere yüzde 12,5 oranında ek vergi getirilirken, karar uluslararası ajanslarda son dakika olarak duyuruldu.
Amerika Birleşik Devletleri, tedarik zincirlerinde zorunlu iş gücüyle yeterince mücadele edilmediği iddiasıyla ticaret ortaklarına yönelik devasa bir yaptırım paketini devreye soktu. ABD’nin toplam ithalatının %99,4’lük devasa bir kısmını doğrudan etkileyen düzenleme, küresel piyasalarda büyük yankı uyandırdı.
Yüksek Mahkeme Engeli Sonrası 301. Madde Devrede
Süreç, ABD Yüksek Mahkemesi’nin daha önce olağanüstü hal yetkileriyle getirilen küresel gümrük vergilerini hukuka aykırı bulmasıyla farklı bir boyut kazanmıştı. Yargı engelini aşmak isteyen Beyaz Saray, 1974 Ticaret Yasası’nın 301. Maddesi’ni devreye sokarak tarifeleri yeni bir yasal zemine taşıdı. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer tarafından duyurulan karara göre; zorla işçi çalıştırma yöntemleriyle üretilen malların ülkeye girişini engelleme konusunda taahhüt vermeyen veya denetimleri etkin yürütmeyen ülkeler cezalandırılıyor.
Türkiye Yüzde 12,5’lik En Yüksek Vergi Grubunda
Sene başında hayata geçirilen geçici %10’luk ek vergi süresinin dolmasıyla yürürlüğe giren yeni paket; Çin, AB üyeleri, İngiltere, Japonya, Kanada ve Hindistan gibi dev ekonomileri kapsıyor. Ülkelere uygulanan oranlar ise şu şekilde şekillendi:
-
17 Ülke (%10): Kendi iç mevzuatında gerekli taahhütleri ve denetimleri sağlayan ülkeler alt oran olan %10’luk gruba dahil edildi.
-
38 Ülke (%12,5): Aralarında Türkiye’nin de yer aldığı 38 ülke ise doğrudan en yüksek vergi grubu olan %12,5’lik ilave mali yük ile karşı karşıya kaldı.
-
Muafiyetler: ABD iç pazarında tedarik krizine yol açabilecek kritik hammaddeler ve ülkede yerli üretimi bulunmayan bazı temel tüketim malları vergilerden muaf tutuldu.
Uluslararası Arenada Sert Tepki: “Gerekçeler Mantıksız”
Washington’ın aldığı bu tek taraflı karar uluslararası diplomasi ve ticaret çevrelerinde şaşkınlık ve tepkiyle karşılandı. Karara en sert eleştirilerden biri AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas‘tan geldi. Kallas, Avrupa Birliği’nin çalışma standartlarının ABD’den çok daha ileri seviyede olduğunu vurgulayarak, öne sürülen gerekçelerin sağlam ve mantıklı bir zemine dayanmadığını ifade etti.
İhracatçılarımızı ve küresel tedarik zincirini doğrudan etkileyecek olan bu yeni tarife duvarının Türkiye’deki dış ticaret dengelerine nasıl yansıyacağı ekonomi çevreleri tarafından yakından takip ediliyor.