Nöbetçi Eczaneler
2025’te Uçuş Rötarları Rekor Kırdı: En Çok Geciken Havayolları Belli Oldu
2025 yılı, küresel hava yolculuğu için rötarların adeta kronik bir sorun haline geldiği bir yıl olarak kayıtlara geçti. Uçuş takip uygulaması Flighty tarafından yayımlanan kapsamlı “Global Passport Report”, milyonlarca uçuş verisini mercek altına alarak, yolcuları en çok zor durumda bırakan havayollarını ve çarpıcı kayıp saatleri gözler önüne serdi. Raporun verilerine göre, dünya genelindeki yolcular yalnızca 2025 yılında gecikmeler nedeniyle toplamda 3.9 milyon saat beklemek zorunda kaldı. Listenin zirvesinde ise, uçuşlarının neredeyse üçte birinde gecikme yaşanan bazı tanıdık havayolu şirketleri dikkat çekti.
2025’te En Çok Rötar Yapan Havayolları Hangileri?
Flighty’nin 22 milyondan fazla uçuşu analiz ederek oluşturduğu liste, Avrupa merkezli düşük maliyetli taşıyıcıların gecikme oranlarında öne çıktığını ortaya koydu. Listenin ilk sırasında, uçuşlarının %29’unda gecikme yaşandığı tespit edilen üç havayolu şirketi var: Ryanair, easyJet ve Air France. Bu oran, her üç uçuştan birinin planlanan saatinden daha geç kalktığı veya aktarmalı sistemde domino etkisi yarattığı anlamına geliyor. Özellikle yoğun Avrupa hatlarında operasyonel zorluklar, personel sıkıntıları ve hava trafiğindeki yoğunluk, bu şirketlerin performansını olumsuz etkilemiş gibi görünüyor.
ABD ve Diğer Bölgelerde Rötar Tablosu Nasıl?
Listenin dördüncü sırasında, ABD merkezli düşük maliyetli taşıyıcı Frontier Airlines yer alıyor. Şirketin uçuşlarının %28’i gecikmeli gerçekleşerek, ABD pazarındaki en sorunlu performansa işaret etti. Frontier’i, %26 gecikme oranıyla Alman devi Lufthansa ve Avustralya’nın bayrak taşıyıcısı Qantas takip ediyor. Listede ayrıca, her biri uçuşlarının %25’inde gecikme yaşayan bir grup büyük havayolu dikkat çekiyor. Bu şirketler arasında KLM Royal Dutch Airlines, Air Canada, JetBlue Airways ve Southwest Airlines bulunuyor. Raporda, aktarmalı uçuşların yoğun olduğu hatlarda ve büyük hub havalimanlarında gecikme oranlarının daha da yükseldiği özellikle vurgulanıyor.
Yolcular 2025’te Toplam Ne Kadar Süre Kaybetti?
Rakamlar, sorunun boyutunu anlamak adına oldukça çarpıcı. Flighty kullanıcılarının gerçekleştirdiği 22 milyon uçuşun toplam havada kalma süresi 78 milyon saat olarak hesaplanmış. Ancak asıl dikkat çeken, gecikmeler nedeniyle kaybedilen 3.9 milyon saatlik ekstra bekleme süresi. Bu süre, on binlerce yolcunun hayatından çalan saatlerin toplamı olarak düşünüldüğünde, hava seyahatinin güncel operasyonel krizini somutlaştırıyor. Uygulama, yalnızca kalkış rötarlarını değil, aynı zamanda iniş sonrası yaşanan gecikmeleri de analiz etmiş. Pist yoğunluğu, park yeri sıkıntısı ve hava trafiği kontrolünden kaynaklanan nedenlerle, 2025’te her 10 uçuşun 3’ünde inişten kapıya yanaşmaya kadar geçen süre de uzamış. Bu da yolculara ekstra 1.4 milyon saatlik bir bekleme süresi olarak yansımış. Uçuş başına ortalama kayıp ise 14 dakika olarak belirlenmiş.
Uçuş Gecikmelerinin Temel Nedenleri Neler?
Rapor ve sektör uzmanları, bu yaygın gecikmelerin arkasında birkaç temel faktör olduğunu işaret ediyor. İlk olarak, pandemi sonrası seyahat talebindeki patlama, birçok havayolunun ve havalimanının kapasitesini aşmış durumda. İkinci olarak, küresel çapta yaşanan pilot, kabin ekibi ve yer hizmetleri personeli sıkıntısı, operasyonel esnekliği büyük ölçüde kısıtlıyor. Üçüncü önemli neden ise artan hava trafiği yoğunluğu ve bazı bölgelerdeki hava trafik kontrolü altyapısının bu yoğunluğu kaldırmakta zorlanması. Ayrıca, bakım programlarındaki aksamalar, tedarik zinciri sorunlarına bağlı uçak parçası gecikmeleri ve son dönemde sıklıkla yaşanan personel grevleri de rötar riskini katlayan unsurlar olarak öne çıkıyor.
Yolcular Rötarlara Karşı Ne Yapabilir?
Bu tablo karşısında yolcuların alabileceği bazı önlemler bulunuyor. Öncelikle, özellikle aktarma yapılacaksa, uçuşlar arasında yeterli süre (en az 2-3 saat) bırakmak büyük önem taşıyor. Seyahat sigortası yaptırmak, özellikle uzun gecikmeler veya iptal durumlarında konaklama ve ulaşım masraflarını karşılayabilir. Sabahın erken saatlerindeki uçuşların, gün içindeki uçuşlara göre daha az gecikme yaşama ihtimali olduğu da bilinen bir gerçek. Ayrıca, AB ve bazı diğer ülkelerdeki yolcu hakları mevzuatı gereği, belirli koşullar altında (AB’de 3 saatten fazla gecikme, iptal vs.) tazminat talep etme hakkı bulunuyor. Yolcuların bu haklarını bilmeleri ve gecikme durumunda havayolu şirketlerine başvurmaları öneriliyor.