Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın, evini günlük, haftalık ya da aylık olarak kiralayan mülk sahiplerini doğrudan ticari işletme statüsüne sokarak işlem yapması üzerine açılan davalarda nihai karar hukukun en üst merciinden geldi. Turizm amaçlı konut kiralayan vatandaşların üzerinde adeta bir balyoz gibi duran geriye dönük ağır vergi cezaları yargı duvarına çarptı.
Danıştay 3. ve 7. Daireleri, bu tür kısa süreli kiralama faaliyetlerinin bir otel veya pansiyon işletmeciliği gibi kapsamlı ve profesyonel bir organizasyon gerektirmediğine dikkat çekerek emsal niteliğinde hukuki bir tespite imza attı. Verilen kararla birlikte, kendi şahsi mülkünü kiralayan vatandaşların ticari bir kurum gibi değerlendirilemeyeceği yasal olarak tescillenmiş oldu.
Katı Talimatlar Binlerce Ev Sahibini Mağdur Etmişti
Milyonlarca lirayı bulan bu vergi krizinin temelinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın il defterdarlıklarına gönderdiği katı talimatlar yer alıyordu. Bakanlık yayımladığı genel yazıda, “Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesi” alan herkesin, o evden o an için bir gelir elde edip etmediğine dahi bakılmaksızın ticari kazanç mükellefi sayılmasını zorunlu kılmıştı.
Bu talimatın sahaya yansıması ise bütçesine ek katkı sağlamak isteyen vatandaşlar için oldukça ağır oldu. Sadece evini kısa süreli kiralayan ancak ticari bir şirket kurmayan binlerce kişiye geriye dönük gelir vergisi, geçici vergi og yüzde yirmi oranında KDV borcu çıkarıldı; üstelik bunlara bir de vergi ziyaı cezaları eklendi.
Otelcilik Hizmeti Yoksa Ticari Kazanç da Yok
Konunun yargıya taşınmasının ardından dosyayı derinlemesine inceleyen Yüksek Mahkeme, ticari bir faaliyetten söz edilebilmesi için ortada ciddi bir hizmet sektörünün bulunması gerektiğinin altını çizdi. Mahkeme heyeti, kiralanan evde misafirlere kahvaltı, günlük temizlik veya ütü gibi standart otelcilik hizmetleri sunulmuyorsa, ortada ticari bir işletmenin de olamayacağına hükmetti.
Ev sahiplerinin sırf mülklerini değerlendirmek ve daha fazla gelir elde etmek amacıyla günlük ya da haftalık kiralama yapmasının, elde edilen paranın yasalardaki “gayrimenkul sermaye iradı” olma özelliğini kesinlikle değiştirmeyeceği belirtildi.
Yürütme Durduruldu: Sadece Kira Gelir Vergisi Ödenecek
Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu’nun da detaylarını kamuoyuyla paylaştığı bu kritik hukuki gelişme neticesinde, söz konusu sivil konutların konaklama tesisi sayılamayacağı ve dolayısıyla vatandaşlardan konaklama vergisi alınamayacağı kesinleşti.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın vatandaşlar üzerinde telafisi güç ve imkansız maddi zararlar doğurabilecek olan genel yazısının yürütmesi resmen durdurulurken, vergi dairesi kapılarında mağduriyet yaşayan binlerce kişi büyük bir nefes aldı. Bu kararın ardından mülk sahipleri, elde ettikleri kira gelirleri üzerinden geçmişte olduğu gibi sadece standart gayrimenkul gelir vergisi ödemekle yükümlü olacak.
