Nöbetçi Eczaneler
Ağız içinde çıkan ve halk arasında “aft” olarak bilinen yaralar, çoğu zaman strese bağlanıyor. Ancak uzmanlara göre aftın tek nedeni stres değil. Günlük hayatta sık tükettiğimiz bazı yiyecek ve içecekler de ağız yaralarını tetikleyebiliyor.
BBC Türkçe’nin aktardığı bilgilere göre, bazı “masum” görünen besinler ağız içi ülserlerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabiliyor.
Peki hangi yiyecekler ağızda yaralara neden olur? İşte detaylar…
Aft Nedir ve Neden Çıkar?
Aft, ağız içinde yanak, dudak içi, dil veya diş eti üzerinde görülen küçük, beyazımsı ve ağrılı yaralardır. Genellikle zararsızdır ve 1-2 hafta içinde kendiliğinden iyileşir.
Uzmanlara göre aftın en yaygın nedeni stres. Ancak bunun dışında:
- Ağız içini ısırmak gibi travmalar
- Hormonal değişiklikler
- Viral enfeksiyonlar
- Otoimmün hastalıklar
- Vitamin ve mineral eksiklikleri
de aft oluşumunu tetikleyebiliyor.
Ağız Yaralarına Neden Olan Besinler Hangileri?
- Asitli Meyveler: Çilek ve Domates
Her ne kadar sağlıklı besinler olarak bilinse de çilek ve domates gibi asit oranı yüksek gıdalar, hassas ağız yapısına sahip kişilerde aft oluşumunu tetikleyebiliyor.
Bu besinler ağız içindeki pH dengesini etkileyerek tahrişe neden olabiliyor.
- Turunçgiller
Portakal, mandalina, limon ve greyfurt gibi turunçgiller de yüksek asit içeriği nedeniyle ağız içi hassasiyetini artırabiliyor.
Sık ve yoğun tüketim, özellikle afta yatkın kişilerde yara oluşum riskini artırabiliyor.
- Alkol ve Gazlı İçecekler
Alkol ve gazlı içecekler ağız içindeki doğal koruyucu tabakayı zayıflatabiliyor. Bu durum:
- Tahrişi artırıyor
- pH dengesini bozuyor
- Aft oluşumunu kolaylaştırıyor
Özellikle gazlı ve asitli içeceklerin sık tüketimi, ağız yaralarını tetikleyen önemli faktörlerden biri olarak gösteriliyor.
- Baharatlı ve Aşırı Sıcak Yiyecekler
Baharatlı gıdalar ve çok sıcak tüketilen yiyecekler ağız içi dokuda tahrişe yol açabiliyor. Hassas bünyelerde bu tahriş zamanla afta dönüşebiliyor.
Vitamin Eksikliği Afta Neden Olur mu?
Araştırmalar, bazı vitamin ve mineral eksikliklerinin aft oluşumuyla bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
Özellikle:
- B12 vitamini eksikliği
- Demir eksikliği
- Folik asit eksikliği
- Çinko eksikliği
ağız yaralarına zemin hazırlayabiliyor.
Sık sık aft çıkıyorsa kan değerlerinin kontrol edilmesi öneriliyor.
Afttan Korunmak İçin Ne Yapılmalı?
Uzmanlar afttan korunmak için şu önerilerde bulunuyor:
- Asitli ve tahriş edici yiyecekleri sınırlamak
- Ağız hijyenine dikkat etmek
- Stresten uzak durmaya çalışmak
- Dengeli ve vitamin açısından zengin beslenmek
- Ağız içini tahriş edecek sert fırçalamadan kaçınmak
Eğer aftlar iki haftadan uzun sürüyorsa ya da sık tekrar ediyorsa, bir sağlık uzmanına başvurmak gerekiyor.
Aft Her Zaman Zararsız mı?
Çoğu aft zararsız ve geçicidir. Ancak:
- Çok sık tekrarlıyorsa
- Büyük ve iyileşmeyen yaralar varsa
- Yüksek ateş eşlik ediyorsa
altta yatan farklı bir sağlık sorunu ihtimali değerlendirilmelidir.