Nöbetçi Eczaneler
İstanbul’da hava kirliliğine ilişkin 2025 yılı verileri kamuoyuyla paylaşıldı. İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde yürütülen kapsamlı çalışmaya göre kent genelinde partiküler madde kirliliğinde sınırlı bir düşüş yaşanırken, azot dioksit oranlarında dikkat çekici bir artış görüldü. Açıklanan hava kirliliği haritası, İstanbul’un bazı bölgelerinde riskin giderek arttığını ortaya koydu. Özellikle Kağıthane, ölçülen değerlerle en fazla hava kirliliğinin yaşandığı ilçelerden biri olarak öne çıktı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı hava kalitesi ölçüm istasyonlarından elde edilen veriler, İstanbul’un hava kalitesine dair çarpıcı bir tabloyu gözler önüne serdi. Uzmanlar, her ne kadar Avrupa Birliği sınır değerlerinin altında kalınmış olsa da Dünya Sağlık Teşkilatı kriterlerine göre İstanbul’daki hava kirliliğinin hâlâ ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurguluyor.
İstanbul’da hava kirliliği neden yeniden gündemde?
Son yıllarda İstanbul’da artan nüfus, yoğun trafik ve sanayi faaliyetleri, hava kalitesi tartışmalarını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Özellikle kış aylarında yaşanan inversiyon, fosil yakıt kullanımı ve araç trafiği, havadaki kirletici yoğunluğunu artıran başlıca faktörler arasında yer alıyor.
2025 yılına ait güncel veriler, İstanbul’daki hava kirliliğinin yalnızca belirli bölgelerde değil, kentin genelinde yakından izlenmesi gereken bir mesele olduğunu ortaya koydu. Partiküler maddede yaşanan sınırlı düşüş olumlu bir gelişme olarak değerlendirilirken, azot dioksitteki artış endişe yarattı.
2025 yılında İstanbul’da hava kirliliği hangi yönde değişti?
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros tarafından yürütülen çalışmada, 2024 ve 2025 yıllarına ait hava kirliliği verileri karşılaştırmalı olarak incelendi.
Bu kapsamda, İstanbul genelinde 37 farklı noktada yer alan hava kalitesi ölçüm istasyonlarından elde edilen saatlik veriler analiz edildi. Veriler, kalite kontrolden geçirilerek bilimsel ölçütlere uygunluğu değerlendirildi.
Sonuçlara göre, 2025 yılında İstanbul’da havadaki partiküler madde oranında sınırlı bir düşüş yaşanırken, azot dioksit konsantrasyonunda artış kaydedildi.
Partiküler madde kirliliği gerçekten azaldı mı?
Rapora göre İstanbul’da 2024 yılında 26 istasyonda ölçülen ortalama partiküler madde (PM10) konsantrasyonu metreküp başına 35,8 mikrogram olarak kayıtlara geçti. 2025 yılında ise bu değer 34,7 mikrograma geriledi.
Bu veriler, partiküler madde kaynaklı hava kirliliğinde yaklaşık yüzde 3’lük bir azalmaya işaret ediyor. Uzmanlar, bu düşüşü olumlu bir gelişme olarak değerlendirse de, değerlerin hâlâ Dünya Sağlık Teşkilatı’nın önerdiği sınırların üzerinde olduğuna dikkat çekiyor.
Partiküler maddeler, özellikle solunum yolları üzerinde ciddi sağlık riskleri oluşturması nedeniyle en tehlikeli hava kirleticileri arasında yer alıyor.
İstanbul’da en fazla partiküler madde kirliliği nerede ölçüldü?
Açıklanan hava kirliliği haritasına göre, 2025 yılında İstanbul’da partiküler madde kirliliğinin en yüksek ölçüldüğü istasyon Kağıthane oldu. “Kağıthane 1” istasyonunda metreküp başına 63 mikrogram PM10 değeri ölçüldü.
Kağıthane’yi sırasıyla metreküp başına 57,1 mikrogramla Sultangazi 3 ve 56,3 mikrogramla Tuzla istasyonları takip etti. Bu bölgeler, yoğun trafik, sanayi faaliyetleri ve yapılaşmanın etkisiyle hava kirliliğinin en yoğun hissedildiği alanlar arasında yer aldı.
Kağıthane neden hava kirliliğinde öne çıkıyor?
Uzmanlara göre Kağıthane’deki yüksek hava kirliliğinin temel nedenleri arasında yoğun araç trafiği, çevredeki sanayi tesisleri ve yerleşim alanlarının sıkışık yapısı bulunuyor. Özellikle ana ulaşım arterlerine yakınlık, egzoz kaynaklı kirleticilerin bölgede yoğunlaşmasına yol açıyor.
Ayrıca bölgedeki yapılaşma yoğunluğu, hava sirkülasyonunu olumsuz etkileyerek kirli havanın dağılmasını zorlaştırıyor. Bu durum, Kağıthane’nin hava kirliliği haritasında sürekli olarak riskli bölgeler arasında yer almasına neden oluyor.
İstanbul’da en temiz hava hangi bölgelerde ölçüldü?
Raporda, İstanbul’da hava kalitesinin en iyi olduğu bölgeler de açıklandı. 2025 yılında partiküler madde kirliliğinin en düşük ölçüldüğü istasyon Sarıyer oldu. Sarıyer’de metreküp başına 17,8 mikrogram PM10 değeri kaydedildi.
Sarıyer’i 19,3 mikrogramla Büyükada ve 21,8 mikrogramla Arnavutköy izledi. Bu bölgelerde hava kalitesinin görece daha iyi olmasında, yeşil alanların fazlalığı, deniz etkisi ve daha düşük trafik yoğunluğu etkili oldu.
Partiküler madde tüm İstanbul’da aynı mı değişti?
Hayır. İstanbul genelinde partiküler madde kirliliği her bölgede aynı yönde değişim göstermedi. Açıklanan verilere göre, kentte 12 istasyonda PM10 oranı artarken, 13 istasyonda azaldı. Bir istasyonda ise ölçülen değerlerde herhangi bir değişiklik yaşanmadı.
Bu durum, hava kirliliğinin İstanbul genelinde homojen bir dağılım göstermediğini ve yerel faktörlerin büyük rol oynadığını ortaya koyuyor.
Azot dioksit kirliliği neden daha endişe verici?
Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri, azot dioksit (NO2) oranlarında yaşanan artış oldu. Azot dioksit, özellikle motorlu taşıtlar ve sanayi faaliyetleri sonucu atmosfere salınan, insan sağlığı açısından son derece zararlı bir gaz olarak biliniyor.
2024 yılında İstanbul’da azot dioksit konsantrasyonu ortalama metreküp başına 35,7 mikrogram olarak ölçülürken, 2025 yılında bu değer 37,2 mikrograma yükseldi. Bu artış, yaklaşık yüzde 4’lük bir yükselişe karşılık geliyor.
Azot dioksit kirliliği en fazla nerede ölçüldü?
2025 yılı verilerine göre İstanbul’da azot dioksit kirliliğinin en yüksek ölçüldüğü istasyon Aksaray oldu. Aksaray’da metreküp başına 74,9 mikrogram NO2 değeri kaydedildi.
Aksaray’ı 51 mikrogramla Beşiktaş ve 48 mikrogramla Bağcılar izledi. Bu bölgelerin ortak özelliği, yoğun araç trafiği ve merkezi konumları nedeniyle egzoz gazlarına daha fazla maruz kalmaları olarak öne çıkıyor.
Azot dioksitin en düşük olduğu bölgeler hangileri?
Rapora göre azot dioksit kirliliğinin en düşük ölçüldüğü istasyon Kumköy oldu. Kumköy’de metreküp başına 13,2 mikrogram NO2 değeri tespit edildi.
Kumköy’ü 23,8 mikrogramla Beylikdüzü ve 24,6 mikrogramla Avcılar takip etti. Bu bölgelerde daha düşük trafik yoğunluğu ve açık alanların fazla olması, hava kalitesini olumlu etkileyen unsurlar arasında gösteriliyor.
Azot dioksit her bölgede arttı mı?
Hayır. İstanbul genelinde azot dioksit kirliliği 9 istasyonda artış gösterirken, 12 istasyonda azaldı. Bu durum, hava kirliliğiyle mücadelede bölgesel farklılıkların dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
Uzmanlar hava kirliliği konusunda ne uyarısı yapıyor?
Çalışmayı yürüten Prof. Dr. Hüseyin Toros, hava kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekerek özellikle tozlar ve azot bileşiklerinin solunum yolu hastalıkları açısından büyük risk taşıdığını vurguladı.
İstanbul’da hava kalitesinin 37 noktada düzenli olarak ölçüldüğünü belirten Toros, verilerin uzun yıllara yayılan bir analiz sürecinden geçirildiğini ve ölçümlerin bilimsel standartlara uygun şekilde değerlendirildiğini ifade etti.
İstanbul’daki değerler yasal sınırların altında mı?
Yıllık ortalamalara bakıldığında, İstanbul’daki partiküler madde ve azot dioksit değerlerinin Avrupa Birliği’nin belirlediği yıllık sınır değer olan metreküp başına 40 mikrogramın altında kaldığı belirtiliyor.
Ancak Prof. Dr. Toros, Dünya Sağlık Teşkilatı’nın daha sıkı sınırlarına göre değerlendirildiğinde, her iki kirleticinin de önerilen değerlerin üzerinde olduğunu vurguluyor. Bu durum, yasal sınırların altında kalınmasının tek başına yeterli olmadığını gösteriyor.
Toplu taşıma hava kirliliğini gerçekten azaltır mı?
Uzmanlara göre bireysel araç kullanımının azaltılması, hava kirliliğiyle mücadelede en etkili yöntemlerden biri. Prof. Dr. Hüseyin Toros, toplu taşımanın tercih edilmesinin özellikle azot dioksit kirliliğini önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor.
Araç sayısındaki her düşüş, egzoz emisyonlarında azalma anlamına geliyor. Bu nedenle uzmanlar, sürdürülebilir ulaşım politikalarının hava kalitesi açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor.
İstanbul için risk devam ediyor mu?
Açıklanan veriler, İstanbul’da hava kirliliği riskinin tamamen ortadan kalkmadığını açıkça ortaya koyuyor. Özellikle Kağıthane, Aksaray, Beşiktaş ve Bağcılar gibi bölgelerde yaşayan vatandaşlar için riskin daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Uzmanlar, hava kirliliğinin uzun vadede kalp-damar hastalıkları, solunum yolu rahatsızlıkları ve erken ölümlerle doğrudan ilişkili olduğunu hatırlatarak önleyici adımların önemine dikkat çekiyor.